صفحه اصلی
loading...
 
 
 

آزادی سوسنگرد

آزادي سوسنگرد

محدوده زماني: 1359/8/26
عمليات سوسنگرد با تلاش سپاه، ارتش ،ستاد جنگهاي نامنظم آغاز شد.
دستاوردها: اين عمليات با پيروزي ايرانيان وبيرون راندن عراقيها تا پشت ديوارهاي غربي شهر به پايان رسيد .عراق علاوه بر خسارات مالي
750 كشته و زخمي و 45 اسير داشت.

سوسنگرد آزاد شد
مرکز مطالعات وتحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در کتاب "هویزه ،آخرین گامهای اشغالگر"از مجموعه کتابهای "روزشمار جنگ ایران وعراق"حوادث این روز را اینگونه بیان می کند:
دو شنبه26آبان 1359 8 محرم 1401 17 نوامبر 1980
عراق در ادامه فعالیت و فشار خود برای تسخیر سوسنگرد، بار دیگر تانکها را وارد شهر کرد . چند دستگاه تانک تا ده متری مسجد جامع ( مقر نظامی شهر ) پیشروی کرد که با انهدام دو دستگاه آن، این حمله متوقف و به شکست منجر شد .
با این وجود از یک سو با طولانی و تنگ تر شدن حلقه محاصره و از سوی دیگر فشارهای پیاپی دشمن که بمباران و گلوله باران شهر همراه بود، باعث قطع تدارکات و پشتیبانی و بالا رفتن آمار و شهدا مجر وحین شد. واحد عملیات سپاه سوسنگرد وضعیت شهر را در ساعت 10 صبح چنین گزارش می کند : جنگ تن به تن در غرب شهر ادامه دارد . سپاه آخرین گلوله ها و مهمات خود را مصرف کرده است . زخمی ها در مسجد انباشته شده اند و بچه ها به یکدیگر وصیت می کنند . ( 1 )
استانداری خوزستان نیز درباره همین ساعت سوسنگرد می نویسد : دشمن از سمت جنوب سوسنگرد به شهر وارد شده و حمله از هر چهار طرف ادامه دارد . هویزه نیز زیر آتش توپخانه دشمن است و کلیه راههای ارتباطی آنجا تحت کنترل دشمن می باشد. ( 2 )
از سوی دیگر از اولین ساعات روز ( در چارچوب عملی ات ذکر شده در قبل ) حمله نیروهای خودی به خط مقدم و نیز اجرای آتش روی عقبه های دشمن شروع شده است . بنا به گزارش سپاه خوزستان، نیروهای عراقی در حمودی زیر آتش توپخانه قرار گرفته اند . تعدادی از تانک های دشمن نیز مورد حمله هلی کوپترهای هوانیروز قرار گرفته و منهدم شدند. گزارش هاعراق در ادامه فعالیت و فشار خود برای تسخیر سوسنگرد، بار دیگر تانکها را وارد شهر کرد . چند دستگاه تانک تا ده متری مسجد جامع ( مقر نظامی شهر ) پیشروی کرد که با انهدام دو دستگاه آن، این حمله متوقف و به شکست منجر شد . با این وجود از یک سو با طولانی و تنگ تر شدن حلقه محاصره و از سوی دیگر فشارهای پیاپی دشمن که بمباران و گلوله باران شهر همراه بود، باعث قطع تدارکات و پشتیبانی و بالا رفتن آمار و شهدا مجر وحین شد. واحد عملیات سپاه سوسنگرد وضعیت شهر را در ساعت 10 صبح چنین گزارش می کند : جنگ تن به تن در غرب شهر ادامه دارد . سپاه آخرین گلوله ها و مهمات خود را مصرف کرده است . زخمی ها در مسجد انباشته شده اند و بچه ها به یکدیگر وصیت می کنند . ( 1 )
استانداری خوزستان نیز درباره همین ساعت سوسنگرد می نویسد : دشمن از سمت جنوب سوسنگرد به شهر وارد شده و حمله از هر چهار طرف ادامه دارد . هویزه نیز زیر آتش توپخانه دشمن است و کلیه راههای ارتباطی آنجا تحت کنترل دشمن می باشد. ( 2 )
از سوی دیگر از اولین ساعات روز ( در چارچوب عملی ات ذکر شده در قبل ) حمله نیروهای خودی به خط مقدم و نیز اجرای آتش روی عقبه های دشمن شروع شده است . بنا به گزارش سپاه خوزستان، نیروهای عراقی در حمودی زیر آتش توپخانه قرار گرفته اند . تعدادی از تانک های دشمن نیز مورد حمله هلی کوپترهای هوانیروز قرار گرفته و منهدم شدند. گزارش هاحاکی از دستپاچگی و به هم ریختگی نیروهای عراقی است . در ساعت 11 ، اولین دسته از تانک های عراقی، شامل 8 تانک، از سوسنگرد گریختند و تا پل کرخه کور عقب نشینی و از آن عبورکردند. ( 3 )
خبر تهاجم موفق خودی، به مدافعین شهر رسید . آنان ابتدا باور ن می کنند، تا این که حدود ظهر فرمانده عملیات سپاه یا تنی چند از برادران شخصاً از شهر بیرون می روند و پیشروی خودی را مشاهده می کنند. ( 4 ) در ساعت 30 / 13 ، حلقه محاصره شکسته می شود . نیروهای خسته شهر که ثمرات مقاومت خود را می بینند، همپای نیروهای کمکی به پاکسازی شهر می پردازند . دشمن با به جا گذاردن تعدادی کشته و زخمی و دادن 45 اسیر عقب نشینی می کند.
25 تانک و خودرو با مقادیر زیادی مهمات جزء غنائم است وحدود 40 تانک و خودرو نیز منهدم گردیده است . از این سو علاوه برمقرهای نظامی، بازار شهر، بیمارستان، جهادسازندگی و بسیاری از منازل مسکونی خسارات فراوانی دیده اند . اجساد هشت تن از برادران پاسدار که دشمن از روی آنها با تانک عبور کرده است، گویای صحنه های نبرد چند روزه است . ( 5 )
نتیجه به دست آمده، حاکی از صحت این تحلیل است که نیروهای دشمن در صورت عدم مقاومت موثر در برابرشان، اهداف خطرناکی را دنبال می کنند، ولی چون تنها از برتری کمّی خود در نیروی انسانی و ادوات جنگی سود می برند و برتری کیفی ندارند و به خصوص از نظر روحیه در وضع نامناسبی به سر می برند، تهاجم جدی و نسبتاً ق وی علیه آنان بسیار موثر است.
این مطلب در پیوست طرح عملیاتی شماره 3 لشکر 92 زرهی اهواز، مورخه 25 / 8 / 59 ، دربند » ت « پیوست تحت عنوان » هدفهای احتمالی « چنین آمده است: دشمن چنانچه موفق شود شهر سوسنگرد را تصرف و موقعیت خود را در این شهر تثبیت نماید، با پشتیبا نی یگانهای مستقر در الله اکبر خواهد توانست به جناح سمت چپ تیپ 3 تک نموده، پس از عبور از کرخه خود را به پادگان دشت آزادگان برساند؛ چنانچه موفق به این کار شود، با تقویت یگانهای مستقر در مقابل اهواز، به اهواز نیز تک خواهد کرد . در بند » ج « تحت عنوان » کارایی رزمی و روحیه « چنین آمده است : آنچه در طول مدت عملیات ثابت شده، دشمن فاقد کارایی و آموزش لازم در جنگ بوده و روحیه پرسنل به خصوص رده های پائین فوق العاده ضعیف است و تمایل به جنگ ندارند و ادامه جنگ هم به خاطر فشاری است که توسط عوامل بعثی به آنها وارد می شود. ( 6 )
در پی شکست سریع و غیر منتظره عراق در سوسنگرد، رسانه های خبری جهان ناباورانه، با این رویداد برخورد کردند و به همین خاطر در این زمینه به سکوت فرو رفتند و روال خبری گذشته را همچنان ادامه دادند . صدای امریکا در ساعت 6 صبح امروز گفت : یکی از سنگین ترین و فشرده ترین جنگ های دو ماهه اخیر ایران و عراق در اطراف شهر مرزی سوسنگرد جریان دارد .
رادیو تهران ضمن تائید تهدید سوسنگرد از سوی عراقیها اظهار داشت که نیروهای ایران با جنگ خانه به خانه مانع از پیشروی عراقیها شده اند . تحلیل گران نظامی تصمیم عراق در گشودن جبهه ای تازه در خوزستان کوشش می دانند که عراق برای دست یابی به یک پیروزی بزرگ، پیش از رسیدن فصل زمستان به آن دست زده است . ( 7 ) بخش عربی رادیو لندن در ساعت 30 / 16 از بغداد گزارش داد : اگر عراقیها شهر سوسنگرد را به تصرف خود در بیاورند، می توانند از ناحیه شمال ارتباط اهواز را با سایر نقاط ایران قطع کنند و ارتباط زمینی این شهر را از جاده آسفالته گرفته تا راه آهن و نیز شبکه های متعدد لوله های نفتی با تهران به کلی قطع و چهره ناگوارتری به جنگ بدهند که دورنمای آن بسیار خطرناکتر از آنچه خواهد بود که تاکنون پیش بینی شده است. ( 8 )

همین رادیو در ساعت 30 / 20 به نقل از رویتر می گوید : سوسنگرد از نظر سوق الجیشی برای عراقیها اهمیتی ندارد و دلیل آنکه عراق نیروی جنگی خود را متوجه سوسنگرد کرده، این است که روحیه نیروهای ایرانی را، که به شدت مقاومت کرده اند، بشکند . ( 9 )
رادیو لندن به نقل از خبرنگار خود در بغداد می گوید : شهر سوسنگرد با جمعیت حدود 30 هزار تن از نظر سوق الجیشی برای عراقیها اهمیت دارد . چون تسخیر آن به عراق این امکان را می دهد که نیروهای تهاجمی خود را به طرف شمال متوجه کند و ارتباط شهر اهواز را با سایر نقاط کشو ر قطع کند . آبادان که در جنوب اهواز قرار دارد، در محاصره است . چنانچه عراقیها اهواز را تسخیر کنند، اطمینان پیدا خواهند کرد که مناطق نفت خیز خوزستان را نیز در اختیار دارند، لذا هدف آتی عراق سوسنگرد خواهد بود، به این علت که این شهر پایگاهی برای نیروهای عراقی خواهد شد . عراق به ساختن جاده های جدید مبادرت کرده تا بتواند مهمات و وسایل را به ویژه از عماره به نیروهای مسلح خود برساند . روی هم رفته خط مشی عراق با هدف ابتدایی آنها یعنی سرنگون کردن رژیم آیت الله خمینی در ایران تطابق دارد . امید عراق این است که با قطع جریا ن نفت، ایران دچار مشکلات و گرفتاریهای داخلی گردد. ( 10 )
رادیو لندن به نقل از تایمز و با اشاره به حمله عراق به سوسنگرد می گوید : عراق می کوشد تا قبل از آغاز کنفرانس سران عرب که هفته آینده در امان برگزار می شود، حداکثر امتیازات ممکنه را به دست آورد . فرمانده ان نظامی عراق در جنوب ایران با اطمینان خاطر از امکان تصرف آبادان در هفته آینده سخن می گویند . این احتمال نیز وجود دارد که عراقیها قصد دارند لااقل تا قبل از آغاز فصل بارندگی، که از سرعت عملیات آنان خواهد کاست، کوششهای خود را در جهت تصرف اهواز متمرکز نمایند. ( 11 )
آسوشیتدپرس دربارۀ اوضاع سوسنگرد و ارتباط آن با اهداف عراق در مورد اهواز چنین گزارش می کند : در حالی که جنگ خلیج فارس وارد نهمین هفته خود می شود، نیروهای ایران و عراق به خونین ترین و شاید حساس ترین مرحله جنگ رسیده اند . جنگ برای به دست گرفتن کنترل شهر سوسنگرد وارد چهارمین روز شده است . عراق ادعا کرده 700 ایرانی را در این شهر به قتل رسانده است . جنگ سوسنگرد به دلایل تاکتیکی و استراتژیکی دارای اهمیت است . از لحاظ تاکتیکی بعد از جنگ خرمشهر، این عمده ترین درگیری طرفین است . از نظر استراتژیکی، در صورتی که عراق سوسنگرد را بگیرد راه را برای حمله گاز انبری به اهواز باز خواهد کرد .
نیروهای عراقی اهواز را زیر آتش توپخانه سنگین خود گرفته اند . در حالی که آبادان کاملاً به محاصره درآمده، عراق توجه خود را به اهواز معطوف کرده است . تصرف اهواز راه را برای کنترل بقیه استان خ وزستان و چاههای نفت آن باز خواهد کرد . ناظران نظامی معتقدند تهاجم عراق به سوسنگرد از چند روز قبل برای این شورع شد که با فرا رسیدن بارانهای زمستانی، آب رودخانه های کرخه و کارون طغیان می کند و نیروهای عراق در گل و لای فرو می برد. ( 12 )
رئیس جمهور، بنی صدر، در مصاحبه با تلویزیون مجارستان گفت : ارتش ایران شدیداً تقویت شده و آماده است ضربه مهلکی به نیروهای عراقی وارد آورد . نیروهای تازه نفس به ارتش پیوسته اند و ما قادریم محاصره آبادان را بشکنیم . در حال حاضر مشغول تضعیف تاکتیکی دشمن هستیم و زمان حمله را تعیین خواهیم کرد . ما مجهز به وسایل جنگی جدیدی هستیم که بزودی در خدمت ارتش قرار می گیرد . ( 13 ) وی در مصاحبه با روزنامه انقلاب اسلامی گفت : از مدتها قبل از اینکه عراق به تهران حمله هوایی کند، معلوم بود نقشه های حساب شده ای در کار است و من به دفعات برای امام نوشته و گفته ام … منتهی این نقشه ها چگونه به اجرا درمی آیند و باچه دست هایی ؟ آن دستها است که باید قطع گردد تا مردم راحت شوند. ( 14 )
در این باره، روزنامه کویتی الرای العام می نویسد : نبرد بر سر قدرت بین رهبران ایران و خیابانها و بازار کشیده شده و در حالی که ای ران در آغاز جنگ، در مورد سقوط رژیم عراق شرط بندی می کرد، اکنون به این نتیجه رسیده که جنگ کنونی نه تنها موجب استحکام هرچه بیشتر رژیم عراق شده، بلکه اقدامات مبارزاتی را برای کسب قدرت بین ریاست جمهوری و نخست وزیر و سایر ارگانهای موثر ایران علنی و تشدید نموده است. ( 15 )
کار دادرسی به اتهامات محمدرضا سعادتی، عضو سازمان مجاهدین خلق در دادگاه انقلاب اسلامی پایان یافت . وی که به جرم تبادل اطلاعات و گرفتن وسایل جاسوسی از شوروی دستگیر شده بود، به ده سال زندان محکوم شد . به دنبال این حکم، سازمان مجاهدین خلق با صدو ر اطلاعیه ای سعادتی را قربانی سازش جمهوری اسلامی با امریکا خوانده و خواستار آزادی وی شده است. ( 16 )
سازمان کمونیستی پیکار در سر مقاله نشریه خود خواهان رویگردانی از جنگ با رژیم عراق و تبدیل آن به یک جنگ داخلی شده است . در این مقاله ضمن بررسی اوضاع داخلی،چگونگی و شرایط کشاندن جنگ به داخل مرزها و ایجاد آشوبهای داخلی آمده : امروز در بستر بحران ناشی از جنگ، توده ها بیش از پیش نسبت به رژیم حاکم بیزار می شوند . در چنین شرایطی، کمونیستهای راستین، کمونیستهایی که بیکرانه در راه انقلاب پیش می روند، خواهان بر هم زدن صلح داخلی هستند . آنان از صلح تحت حاکمیت بورژوازی نفرت دارند و این نفرت را به میان توده ها می برند . آنان از هر نارضایتی جرقه ای می سازند و از هر جرقه شعله ای درخشان به پا می کنند . آنان می دانند که نهیب انقلاب فردا در گرو برافروختن شعله های خشم انقلابی ا مروز توده هاست . کمونیستها می کوشند تا به کوچکترین نارضایتی و اعتراض توده ها جهت داده، توده ها را در مسیر مبارزه علیه حکومت سرمایه بکشند . بنابراین وظایف ما روشن است، برای این که انقلاب فرا برسد، باید خشم ناشی از جنگ و حکومت ستمگران را با بذرآگاهی انقلابی پ رورش داده، اعتراضات و تظاهرات آنان را به مبارزه متشکل علیه حکومت تبدیل سازیم هرچه بیشتر دامنه جنبش سراسری را گسترش دهیم . اگرچه شعار تبدیل جنگ ارتجاعی به جنگ داخلی، یک شعار استراتژیک است، اما این شعار بدون تدارکات قبلی تحقق نخواهد یافت . حتی اگر موقعیت انقلا بی بر جامعه مستولی شود، ولی ما تدارک لازم را ندیده باشیم، جنبش راه به پیروزی نخواهد کشاند. ( 17 )
درباره اقدامات صلح سازمان ملل، روزنامۀ کریستین ساینس مانیتور خبر داد که اولاف پالمه ( نخست وزیر پیشین سوئد )، امروز قرار است وارد تهران شود و از جانب دبی ر کل سازمان ملل امکان برقراری صلح را میان ایران و عراق بررسی کند . قرار بود وزیر خارجه کوبا هم، که کشورش ریاست دورۀ جاری جنبش غیر متعهدها را به عهده دارد، دیروز از عراق به ایران برود. ( 18 )
طه یاسین رمضان، معاون نخست وزیر و فرمانده ستاد ارتش خلق عراق ، تدابیر کشورش را برای تامین نیروی انسانی مورد نیاز جبهه چنین تشریح کرد : تاکنون 45 هزار عراقی دوره آموزش خود را طی کرده اند و برای دفاع از شهرها به ارتش خلق پیوسته اند . این عده به خاطر آموزش و کارآیی خود برای یک جنگ طولانی آماده شده اند . آنها هزاران تن هستند و اکنون صدها تن در کنار ارتشیان عراق در جبهه و عده زیادی خواهان شرکت در جنگ هستند. ( 19 )
خبرنگار بی بی سی گزارش داد : مردم بغداد در برابر ادعاهای مقامات این کشور دچار تردیدتوأم با دلهره و وحشت شده اند، زیرا مردم عراق می گویند بنا به ادعای مقامات رسم ی و نظامی کشورشان نیروهای عراقی تا امروز 432 فروند هواپیمای جنگی ایران را سرنگون ساخته اند، در حالی که گزارش مؤسسه نظامی بین المللی بر این واقعیت تاکید دارد که ایرانیها پیش ازشروع جنگ جاری کلاً 445 فروند هواپیمای جنگی داشته اند که تقریباً نیمی از این رقم ق ابل استفاده رزمی بوده اند . حال چگونه می شود از این رقم، یعنی حدود 222 فروند هواپیمای قابل استفاده در جنگ، 432 فروند سرنگون شده باشد. ( 20 )
امروز قراردادی برای انجام امور مخابراتی بین رژیم عراق و یک شرکت فرانسوی منعقد شد که احتمالاً می تواند در بالا ب ردن توان نظامی عراق تاثیر بگذارد . رادیو صوت الجماهیر می گوید : سعدون غیدان، عضو شورای فرماندهی انقلاب و وزیر حمل و نقل و ارتباطات، بامداد امروز با یکی از شرکتهای فرانسوی این قرارداد را به ارزش 49 میلیون دینار امضاء کرده است. ( 21 )
هفته نامه لوپوئن، چاپ پاریس در زمینه تحویل هواپیماهای میراژ خریداری شده توسط عراق نوشت : شرکت سازنده هواپیماهای میراژ فرانسوی سعی دارد اولین هواپیماهای عراق را در هفته اول دسامبر تحویل بغداد دهد . عراق در دسامبر آینده اولین سری از هواپیماهای میراژ » اف « 1 را از فرانسه تحویل خو اهد گرفت . عراق این هواپیماها را، که در ژوئیه و دسامبر 1979 سفارش داده بود، باید در فوریه سال 1981 تحویل می گرفت، ولی دولت فرانسه دستور داده تحویل میراژهای عراق سه ماه زودتر از موعد قرارداد، صورت گیرد. ( 22 )
خبرگزاری رویتر در زمینه تحویل هلی کوپترهای ایتالیایی خریداری شده توسط ایران گزارش داد : این کشور، به خاطر مسئله گروگانهای امریکایی از تحویل پنجاه هلی کوپتر غول پیکر شنوک به ایران همچنان خودداری می کند و براساس سیاست ایتالیا تنها در صورت آزادی گروگانها، هلی کوپترها تحویل ایران خواهند شد. ( 23 )
مجله ژون افریک درباره انواع کمک های کویت به عراق می نویسد : در عراق بعضی از انواع مواد غذایی از قبیل شکر، آرد و گوشت کمیاب شده و مواد سوختی تنها به نظامیان و پزشکان در حال خدمت تحویل داده می شود . کویت کوشش می نماید تا مواد مورد نیاز همسایه خود را تدارک ببیند، ولی بیشترین حمایت و کمک کویت مربوط به ارتش عراق می شود.
این روزنامه در ادامه با نگاهی بدبینانه به آینده روابط دو کشور می افزاید، کویت یکی از اولین کشورهایی بود که حمایت خود را از عراق اعلام داشت و در حقیقت اولین کسی خواهد بود که خود را در معرض تهدید و فشار خواهد دید. ( 24 )
کنفرانس سران کشورهای عربی قرار است هفته آینده در امان، پایتخت اردن تشکیل شود .
جناح کشورهای عربی دوست عراق که در صدد تشکیل و تحکیم این کنفرانس می باشند در تلاشند تا با بهره گیری از این گردهمایی، کشورهای شرکت کننده در کنفرانس ر ا به حمایت از صدام ترغیب کنند . رادیو لندن در مورد وضع کشورهای مختلف درباره تشکیل این کنفرانس می گوید : مقامات مسئول از اتحادیه عرب وارد اردن شدند تا ترتیبات لازم برای کنفرانس عربی را فراهم سازند . ولی هنوز روشن نیست که همه کشورهای عربی در این کنفرانس شرکت کنند.
سوریه خواستار به تعویق انداختن کنفرانس سران بر اثر اختلافات درباره جنگ ایران و عراق شد . لیبی، یمن دمکراتیک، لبنان، سازمان آزادیبخش فلسطین با به تعویق انداختن این کنفرانس موافقت کرده اند، در عین حال مقامات مسئول اردن می گویند که شانزده کشور عربی آمادگی خود را برای شرکت در کنفرانس به اضافه عربستان و عراق نشان داده اند . یاسر عرفات مذاکراتی را با ملک خالد شاه عربستان انجام داده است تا موافقت سعودی ها را برای تعویق کنفرانس جلب کند .
این در حالی است که شاذلی قلیبی، دبیر کل جامعه که در عربستان است، نسبت به تشکیل کنفرانس ابراز امیدواری کرده است. ( 25 )
وضعیت سیاسی منطقه با توجه به وقوع جنگ ایران و عراق، در مجله ژون آفریک بدین ترتیب مورد بررسی قرار گرفته است : اوضاع منطقه خلیج فارس آشفته و کلیه پیوندها از میان رفته است . شوروی علیرغم اینکه طبق قرارداد دوستی با عراق، متحد این کشور است، به حضور نظامی در ایران تمایل دارد؛ و نیز با سوریه که دشمن سرسخت رژیم بغداد است، در حال انعقاد یک قرارداد دوستی می باشد . ایالات متحده امریکا نیز در حالی که وانمود می کند مخالف هر گونه » عدم ثبات « رژیم ایران است، در عین حال بیان ات اخیر برژینسکی را نیز خاطرنشان می سازد که می گوید : » ما هیچ گونه تفکیک و اختلاف اساسی میان منافع عراق و امریکا مشاهده نمی کنیم . « همزمان با این جریانها، واشنگتن به دنبال دومین کمربند اطمینان در منطقه است .

موارد حمایت از : اردن که ملک حسین همواره حضور ن ظامی خود را در عراق اعلام می دارد، مصر در حالی که سادات از عدم موفقیت عراق ناراحت است، پیشنهاد خدمات خود را به عراق افزایش می دهد و سرانجام عربستان را که اخیراً پنتاگون چهار هواپیمای آواکس در آنجا مستقر کرد ( که مجهز به رادارهایی با برد 400 کیلومتر هستند و زیر نظر 300 مستشار نظامی امریکا فعالیت می کنند )، نباید نادیده گرفت . با این حال نمی توان نگرانی واشنگتن را برای استحکام و تقویت آخرین پشتیبان حضور امریکا در خاورمیانه، یعنی عربستان پنهان کرد . ( 26 )
در همین زمینه معاون وزیر دفاع اسرائیل می گوید : موضع اسر ائیل امروز بهتر از همیشه است و علت آن، حصول صلح با مصر و از هم پاشیدگی صفوف دشمنان ما در خط مقدم جبهه است . سوریه در لبنان درگیر است و مناسباتش با اردن بدتر شده، عراق خود را درگیر جنگ فرساینده با ایران کرده است … او از اینکه امریکا ظاهراً نمی تواند از خود دفاع کند و در جایی که جهان کمونیست رو به تقویت است، میل به دفاع از خود را هم ندارد، متأسف است … ( 27 )
جناح بندی داخلی ایران پیرامون گروگانها، در رسانه های غربی بررسی شده است . صدای آمریکا به نقل از روزنامه کریستین ساینس مانیتور می گوید : کشمکش ها و ف شارهای داخلی در ایران ظاهراً رهبران بنیادگرا و افراطی را جویا و کوشای راههایی برای پایان دادن به بن بست بحران گروگانهای امریکا و جنگ خلیج فارس ساخته است . متعصبین مذهبی ایران زمانی امیدوار بودند با سلاحهایی که انتظار داشتند پس از آزادی گروگانها به ایران سرا زیر شود، بتوانند ضربه ای کاری به عراق بزنند، ولی امروز آشکار شده که افراطیون ایران در مورد توانایی خود برای ترغیب امریکا به مبادله گروگانها در ازای تجهیزات امریکایی اشتباه کرده اند .
کشورهای اروپایی هم تاکید کرده اند تا جنگ میان ایران و عراق ادامه دارد، اس لحه به این منطقه نخواهند فرستاد. ( 28 )
رادیو لندن نیز از قول فرانک باربر یکی از کارشناسان امور بین الملل اعلام می دارد : بنی صدر می گوید : که اگر موضوع گروگانها فوراً حل نگردد، استفاده از کمکهای خارجی بسیار دیر خواهد بود و تاثیر چندانی به جای نخواهد گذاشت . در این صورت گروگانها برای چند ماه دیگر در بازداشت به سرخواهند برد . وی در نطق خود که از رادیو تهران پخش می شد، توضیح چندانی در این زمینه نداد، ولی کاملاً روشن است که ایران با کمبود سوخت، اسلحه، گلوله، توپ و ارز مواجه است . در صورتی که دولت ایران بتواند مشا جرات خود را با امریکا خاتمه دهد،حداقل پاره ای از این مشکلات تخفیف خواهند یافت . تندروهای مذهبی که امریکا را شیطان بزرگ خوانده اند، بازنده اصلی مشاجرات ایران و امریکا خواهند بود، زیرا اگر مشاجرات خاتمه یابد، نفوذ امریکا مجدداً برقرار می گردد . هرچند ممکن ا ست این نفوذ ابتدا به شکل ارسال قطعات یدکی و نظامی آغاز گردد، و این در صورتی است که ملت امریکا نسبت به ارسال لوازم، مخالفتی به عمل نیاورند . پافشاری بنی صدر به آزادی فوری گروگانها، به این اظهارنظر انجامیده که با ادامه گروگانگیری گویی این ایران است که به گرو گان گرفته شده، ولی این چیزی نیست که تندروهای مذهبی علاقه ای به شنیدن آن داشته باشند. ( 29 )

شهید تجلایی در آخرین روز حضور در سوسنگر د و قبل از اعزام به تهران برای معالجه، می نویسد : به من خبر دادند که نیروهای کمکی در نزدیکی شهر هستند. ولی ما باور نمی کردیم تا اینکه نزدیکیهای ظهر به اتفاق برادران به طرف جاده رفتیم. در این موقع نیروهای سپاه را که در جاده پیش می آمدند، دیدیم . این لحظه گفتنی نیست که از خوشحالی همه … دعا می کردند و شکر خدا را به جای می آوردند؛ همدیگر را در آغوش می کشیدند و گر یه می کردند، البته گریۀ خوشحالی . هوانیروز و توپخانه ارتش و سپاه پاسداران تانکهای دشمن را در محور کرخه کور منهدم کرده بودند . آسمان را دود و آتش گرفته بود. شروع به پاکسازی شهر نمودیم و نیروهای پراکندۀ بعثی را کشته یا دستگیر کردیم. در این روز من از قسمت پا تیر خوردم.
اگر در این لحظه این تیر به جمجمه ام هم می خورد، ناراحت نبودم، چون با خیال راحت شهید می شدم، زیرا دیگر سوسنگرد آزاد شد .
ولی این مزدوران، این بعثی های امریکایی که آلت دست اربابان امریکایی و روسی خود هستند، نمی دانند که این ملت با وعده ای که خداوند متعال و مهربان به مستضعفان داده، شکست نخواهد خورد و ما تا سرنگونی رژیم بعثی عراق خواهیم جنگید . و اما در آخر گزارشم از مسئولین کشور می خواهم که علت نارساییها و مهم تر از همه علت نرسیدن کمک در روزهای قبل از محاصره سوسنگرد و دلیل عمل نکردن توپخانه ارتش را بررسی کنند. این سئوال شهیدانی است که … ( نامفهوم )
( سند شماره 021476 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه، گزارش پاسداران اعزامی از تبریز به منطقه سوسنگرد، علی تجلایی، 30 / 8 / 1359 )

منابع و ما خذ :
1 سند شماره 001752 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ : گزارش سپاه خوزستان از عملیات سوسنگرد، 30 / 8 / 1359 .
2 سند شماره 001709 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ : دفتر سیاسی انتظامی استانداری خوزستان، 26 / 8 / 1359 .
3 سند شماره 001706 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ : » بولتن خبری 24 ساعته « واحد اطلاعات سپاه خوزستان، شماره 48 ، .1359/ 8/ 26
4 سند شماره 021476 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ : گزارش پاسداران اعزامی از تبریز به منطقه سوسنگرد، علی تجلایی، .1359/ 8/ 30
5 ماخذ شماره 3 .
6 سند شماره 001707 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ : طرح عملیاتی شماره 3 لشکر 92 زرهی اهواز، 25 / 8 / 1359 .
7 خبرگزاری پارس و » گزارشهای ویژه « ، نشریه 244 ، 1359/ 8/ 27 .
8 ماخذ شماره 7 ، بخش عربی رادیو لندن، 1359/ 8/ 26 . بغداد.
9 ماخذ شماره 7 ، رادیو لندن، 26 / 8 / 1359 ، خبرنگار رویتر.
10 ماخذ شماره 7 ، رادیو لندن، 26 / 8 / 1359 ، بغداد.
11 ماخذ شماره 7 ، رادیو لندن ، 26 / 8 / 1359 ، روزنامه تایمز.
12 ماخذ شماره 7 ، آسوشیتدپرس، بغداد، .1359/ 8/ 26
13 روزنامه کیهان، 26 / 8 / 1359 ، خبرگزاری فرانسه.
14 روزنامه انقلاب اسلامی، 26 / 8 / 1359 .
15 ماخذ شماره 7 ، اردن، 26 / 8 / 1359 ، روزنامه کویتی الرای العام.
16 ماخذ شماره 7 .
17 اداره تحقیقات و بررسیهای سیاسی وزارت ارشاد اسلامی، جنگ تحمیلی در تحلیل گروهکها، ( تهران؛ وزارت ارشاد اسلامی، 1362 )، ص 91 به نقل از پیکار، شماره 81 ، 26 / 8 / 1359 .
18 ماخذ شماره 7 ، رادیو امریکا، 1359/ 8/ 26 ، روزنامه کریستین ساینس مانیتور.
19 ماخذ شماره 7 ، خبرگزاری فرانسه، بغداد، .1359/ 8/ 26
20 ماخذ شماره 8 .
21 خبرگزاری پارس، » گزارشهای ویژه ، « نشریه 243 ، 26 / 8 / 1359 ، رادیو صوت الجماهیر ( بغداد ).
22 ماخذ شماره 7 ، رادیو صدای آزاد ایران، هفته نامه لوپوئن چاپ پاریس.
23 خبرگزاری پارس، » گزارشهای ویژه ، « نشریه 245 ، 28 / 8 / 1359 ، رویتر، رم، .1359/ 8/ 26
24 ماخذ شماره 14 ، مجله ژون افریک.
25 ماخذ شماره 7 ، بخش عربی رادیو لندن، .1359/ 8/ 26
26 ماخذ شماره 24 .
27 ماخذ شماره 7 ، خبرگزاری فرانسه، تل آویو، 26 / 8 / 1359 .
28 ماخذ شماره 18 .
29 ماخذ شماره 7 ، رادیو لندن، 26 / 8 / 1359 .

سوسنگرد تثبیت می شود

مرکز مطالعات وتحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در کتاب "هویزه ،آخرین گامهای اشغالگر"از مجموعه کتابهای "روزشمار جنگ ایران وعراق"حوادث این روز را اینگونه بیان می کند:
پنجشنبه 29 آبان 1359 11 محرم 1401 20 نوامبر 1980
در سوسنگرد، طرفین به اقدامات ایذایی مشغولند . نیروهای خودی ( برادران پاسدار ) به انهدام تانک ها و هلاکت تجاوزگران می پردازند . مزدوران بعثی نیز شهر را هدف حملات توپخانه و تیر مستقیم تانک قرار می دهند .
دشمن با عقب نشینی به مواضع سابق خود در روستاهای فنیخی، سابله و آلبوحم ادی، مردم را مورد آزار و شکنجه قرار داده، اموال آنها را به غارت می برند. بر اثر این فشارها اکثر اهالی سابله مجبور به ترک منازل خود شده اند. ( 1 )
در دب حردان، ( جنوب غربی اهواز ) نیز نیروهای خودی ( برادران پاسدار ) با نفوذ به داخل مواضع دشمن و آتش دقیق ت وپخانه ( ارتش ) موفق شدند ضمن انهدام 2 تانک و از کار انداختن 6 تانک و دو بلدوزر عده زیادی از دشمن را به هلاکت برسانند . ( 2 ) در این حال سپاه خوزستان درباره تجمع دشمن در دو منطقه منتهی به اهواز گزارش می دهد : در چند روز گذشته تراکم نیروهای عراقی در منطقه بی وض ( در کنار فارسیات ) افزایش یافته، احتمالاً، این قسمتی از طرح کلی محاصره اهواز است . عراق قسمت اعظم نیروهای خود را در اطراف پادگان حمید مستقر کرده است و از آنجا برحسب نیاز، واحدهای دیگر را پشتیبانی می کند . نیروهای دشمن از دو طرف، در کنار جاده تا 500 متری استقرار دارند . واحد اطلاعات سپاه خوزستان نیز از منطقه فارسیات گزارش می دهد نیروهای عراقی عشایر را به اجبار به خونین شهر می فرستند تا پس از نام نویسی، ایشان را برای دفاع از خرمشهر مسلح کنند. ( 3 )
در جبهه میانی، در محور سومار درگیری شدیدی بین نیروهای خودی ( شامل سپاهی، ارتشی، ژاندارمری، بسیج عشایری و مردم محلی ) و دشمن صورت گرفت که طی آن بالغ بر پانصد نفر از نیروهای دشمن کشته و مجروح و 45 نفر از افراد خودی شهید و مجروح شدند .
دشمن در این جبهه ضمن عقب نشینی از برخی مناطق، تعداد قابل توجهی از ادوات جنگی خود را به جای گذاشت . ( 4 ) در گیلان غرب، نیروهای عراقی شهر را هدف حملات متعدد توپخانه و هواپیماهای خود قرار دادند و عده ای را به شهادت رساندند . متعاقب این عمل، اهالی مجبور به تخلیه اماکن خود شدند. ( 5 )

رویدادهای دیگر:
در جبهه شمالی، اطراف مریوان، درگیری شدیدی بین احزاب و گروههای ضد انقلاب، کومله، دمکرات و رزگاری روی داد که طی آن طرفهای درگیر متحمل تلفات و خسارات قابل توجهی شدند. ( 6 )
یک هواپیمای عراقی طی حمله به فرودگاه امیدیه، یک هواپیمای باری را هدف قرار داد و به آن آسیب رساند . بلافاصله هواپیماهای خودی به تعقیب آن پرداختند و موفق شدند در یک جنگ و گریز هواپیماهای دشمن را سرنگون کنند. ( 7 )
رئیس جمهور ( بنی صدر ) طی سخنانی در حسینیه ارشاد گفت : از وقتی که من به خوزستان رفته ام، دشمن در هیچ کدام از حمله های خود موفق نبوده و هر بار تلفات سنگینی تحمل کرده و عقب نشسته است … من در روزهای نخست جنگ به مدت یک هفته در این وسوسه بودم که بیایم بگویم من مقصر آنچه پیش آمده است، نیستم و همه حرفها را هم به موقع زده ام . آنها که کار ما را به این حد از ضعف رسا نده اند، خود بروند و جنگ را اداره کنند. اما از این ملت و خدای این ملت شرم کردم که خود را نجات بدهم و به وطن را غرق کنم. ( 8 )
رئیس دیوان عالی کشور طی یک سخنرانی که در مسجد امام خمینی تهران ایراد شد، در قبال تقاضای جمعیت حاضر که از وی خواستار جوابگوئی و روشنگری نسبت به مطالب عنوان شده از سوی جناح مخالف شدند، اظهار داشت : من فقط یک توضیح دارم و آن این است که ما معتقدان سرسخت به ولایت فقیه و امامت قاطع رهبر عالیقدرمان امام هستیم . ایشان [ امام ] فرموده اند در این زمینه ها مطلقاً سخنی نگویید و من تا ایشان ا جازه ندهند یک کلمه سخن نخواهم گفت ( جمعیت : درود بر بهشتی ) … ای ملت فداکار، ای امام الهام بخش و الگو، ای خلبان هوانیروزی که در ایلام به من گفتی ما اینجا جانبازی می کنیم اما انتظار داریم که در میان مسئولان وحدت و یکپارچگی باشد، ای پاسدار کمیتۀ انقلاب که دی شب برنامه و نوار تلویزیونی تو را از حومۀ آبادان، این صحنۀ قهرمانیها، پخش کردند و صدایت را شنیدیم که آنجا با آهنگ قرآن و با دل پراحساسات گفتی » ما اینجا جانبازی می کنیم، بگوئید مسئولان با هم یکی باشند . « به خدا سوگند که در برابر شما از طرح هرگونه جمله ای که بوی اختلاف دهد احساس شرم می کنم و به همین جهت تا آنجا که ضرورت ایجاب نکند و امام و امت نخواهد، شعار من و یاران همفکرمان فقط یک شعار است: سکوت؛ الهام بخش وحدت ان شاءالله ( جمعیت: درود بر بهشتی ). ( 9 )
نخست وزیر ( آقای رجایی ) در زمینۀ مسایل جاری کشور و نیز سخنان اخیر امام گفت: درحقیقت آنچه امام فرموده اند، فریادی بود که در دلهای زیادی از جمله خود من حبس شده بود، اما نمی توانستیم بنا به شرایط حرفی بزنم، ولی این مسایل را به طور خصوصی به برادرانم در سطوح بالای مملکت و آنهایی که مسئولیتهای بالا دارند، بارها گفتم و بالاخره امام بنابر آن ولایت خاصی که دارند و به مناسبت اشرافی که در جامعه دارند، این مطلب را به آن صورت بیان کردند . چیزی که قابل بحث است، این است که ما موظفیم خط انقلاب را طی کنیم و اگر لازم باشد، خود را نیز فدا کنیم و برای برکرسی نشاندن حرفهای مان نباید پافشاری کنیم و لو اینکه خیلی جاها هم به هم بخورد.
وی سپس در مورد چگونگی انتخاب وزرایی که هنوز برگزیده نشده اند، گفت : وزیر باید شخصی باشد که هم من او را بپسندم و به رئیس جمهوری معرفی کنم و هم شخصی باشد که مورد پسند برادرم، رئیس جمهور باشد … درست است که مردم توقع دارند هرچه زودتر این کابینه تکمیل شود، اما باید مشکلات ما را هم در نظر داشته باشند و این مشکلات رعایت همان معیارهایی است که روز اول به آن اشاره کردم … در ضمن برادرم، رئیس جمهور هم معیارهایی دارند که در انتخاب وزراء باید به اجرا درآید . بن ابراین طبیعی است که مدتی به طول می انجامد تا یک وزیر دلخواه و واجد شرایط انتخاب شود … اول فکر می کردم که فقط در مورد یکی دو وزیر ممکن است با برادرم، رئیس جمهور اختلاف داشته باشیم و در مورد بقیه وزراء مسأله ای وجود نخواهد داشت و حتی یکشب در جلسه ای بودیم، آن جا تا 19 وزیر را مورد بحث قرار دادیم و فقط در مورد دو وزیر بحث وجود داشت که حتی یکی از این دو وزیر نیز مورد قبول قرار گرفت و من فکر می کردم دیگر مسأله ای وجود نخواهد داشت، اما بعد متوجه شدم که برادرم رئیس جمهوری تغییر عقیده دادند و از حق قانونی خود استفاده کرده، اظهارنظر کردند … من 15 روز قبل شخصی را به آقای رئیس جمهوری، معرفی کردم و هنوز ایشان جوابی نداده اند . البته برادرم رئیس جمهوری، ایشان را نفی نکرده اند و چون ایشان خواسته مطالعه ای در مورد شخص مذکور بشود و از طرفی جریان جنگ، کار ایشان را زیاد کرده، به همین دلیل هنوز جوابی نداده اند و به هر حال چون نظر ایشان شرط است، بندهکاری جز صبر نمی توانم بکنم در صورتی که برای ما گران تمام می شود …
آقای رجایی در مورد تصمیمات جدید دولت در زمینه مسائل اقتصادی، اظهار داشت :
دولت به این نتیجه رسیده که اجناس را به دو بخ ش تقسیم کند: یکی اجناس ضروری و دیگری اجناس غیرضروری. در مورد اجناس ضروری، دولت درصدد است که طوری این اجناس تقسیم شود که عادلانه باشد و مردم مستضعف تحت فشار واقع نشوند . البته هنوز لیست این اجناس را به من نداده اند، اما در جلسه ای که داشتیم، یکی از برادران برنامه ریزی کرده بود و لیستی با حدود 60 قلم جنس کاملاً ضروری مردم، تهیه کرده بود که انشاالله در آینده نزدیک این لیست تکمیل می شود و تمام فعالیت دولت در این جهت است که این اجناس ضروری، به طور عادلانه بین مردم تقسیم شود و از همه مهمتر قیمت آنها ثابت بماند . این دو برنامه به این صورت اجراء می شود که دولت در قبال قیمتها مسئول است و آن را ثابت نگه خواهد داشت و در مورد تقسیم این اجناس هم مردم موظفند که چون دوره انقلاب با ایثار و روحیه انقلابی خود، عامل اجرای این برنامه باشند. ( 10 )
امروز از سوی امام، سرپرست جدیدی برای موسسه کیهان تعیین شد و به این ترتیب دکتر ابراهیم یزدی عملاً از آخرین منصب قابل توجه حکومتی کنار زده شد و نیز یک اهرم مؤثر تبلیغی سیاسی از مجموعه امکانات یکی از دو جناح سیاسی درگیر حذف گردید . زیرا نهضت آزادی و کیهان در یک روند روز افزون همکاری و نزدیکی با رئیس جمهور قرار گرفته، به تدریج از ارکان مهم جبهه متشکل حول محور بنی صدر محسوب می شدند . این امر به معنای اعلام نارضایتی امام نسبت به جناح مذکور و تایید جناح مقابل بود . این مطلب در مطبوعات چنین منعکس شد : از سوی امام خمینی، رهبر انقلاب و بنیان گذ ار جمهوری اسلامی ایران، حجت الاسلام سید محمد خاتمی، به عنوان سرپرست جدید مؤسسه کیهان انتخاب شدند .
در قسمتی از حکم حضرت امام آمده است:
مطبوعات باید همیشه در خدمت اسلام عزیز و مردم و کشور باشند و آزادی ها در حدود قوانین مقدس اسلام و قانون اساسی و به بهتری ن وجه تامین شود . امید است به یاری خدا و با همکاری کارمندان متعهد، این روزنامه را در راه تحقق بخشیدن به آرمانهای انقلاب اسلامی اداره نمایید. از خدای تعالی توفیق همگان را در این راه مسألت دارم. ( 11 )
این حکم هنگامی صادر شد که سرپرست جدید برای انجام یک مامو ریت در خارج از کشور بسر می برد.
روزنامه اطلاعات در سرمقاله امروز خود تحت عنوان » اوّل انحلال ارتش، بعد انحلال روحانیت ! ؟ « به بررسی سخنان اخیر حضرت امام پرداخت که قسمتهایی از آن به شرح زیر است :
تحلیل امام از قضایا نشان می دهد که هدف این درگیری ها » اشخاص « و » افراد « نیستند، گرچه ظاهراً چنین باشد؛ هدف اصلی، روحانی و روحانیت هم نیست، هدف اصلی اسلام است، چون » اسلام دشمن اصلی آنها « به شمار می رود. » اسلام دست چپاولگرها را قطع کرد، و این رمز کار است . « امام تا اینجا برخلاف آنان که اختلافات داخلی، آن هم به این صورت را لازم می دانند و در وسط جنگ و آتش و خون و آزادی خواه ( ! ) از آب درآمده و آزادی های غربی را شعار کرده اند و برخلاف آنان که چنین تبلیغ می کنند که هدف درگیری ها فلان شخص و فلان مقام است یا این حوادث طبق نقشه امپریالیست ها نبوده و از متن توده ها می جوشد، صریحاً اظهار می دارد که این درگیری ها مضر است، ذهنها را از مسائل جنگ به فرعیات منحرف می کند، توطئه ها علیه اسلام است و حساب شده و نقشه ریزی شده هم هست . از نظر امام و براساس تجربیات عمر طولانی پر برکتش، نقشه های سابقه دار امریکا و همپالک ی هایش در غرب و شرق نقشه هایی نیست که یکباره پیاده شود . آنها گام به گام و سنگر به سنگر پیشروی می کنند و در هر قدم که جلو آمدند، یک سنگر محکم برای پیشروی بعدی می سازند … » حوصله شیاطین زیاد است .
آنها برای صد سال بعد هم نقشه می ریزند . « نقشه حساب شده آنها ا ین است که مظاهر قدرت و وحدت را در هم بشکنند و هرجا » نقطه ضعف « و » احتمال اختلاف « و » مسأله فرعی « وجود دارد، آن را استخراج کرده، پرورش دهند، بزرگ کنند و با آن هر » نقطه قوت « و » اتحاد وجه اشتراک « و هر » مسألۀ اصلی « را تحت الشعاع قرار دهند … هر روز ب ا تکیه به یک جناح، جناحهای دیگر را می کوبند تا وقتی که نوبت خود آن جناح مورد حمایت اولیه برسد . امروز با تکیه برجناح به اصطلاح لیبرال باید مرتجعین ( ؟ ! ) را کوبید تا فردا نوبت خود آنها برسد … در نگاه امام آن روز هم که شعار انحلال » مطلق ارتش « را مطرح می کردند همین نقشه در کار بوده است .
آنها نمی خواستند ارتش را بکوبند، می خواستند قدرتی را از اسلام بگیرند . این است که حالا رد پای صاحبان همان شعارها را در ماجراهای اخیر نیز مشاهده می کنید . » همانها که شعار دادند ارتش منحل شود، حالا قطعنامه خواندند که روحانی بای د از سیاست کنار برود « ، این همان نقشه است که براساس آن، یک روز روحانی را کنار بزنند و فردا جناح و قشر دیگری را . درست برخلاف آن خطوط و جریانهایی که می کوشند با طرح شعارها و حرفهای دیگر، کانال های انحرافی بگشایند و به قول امام امت » افراد متدین ولی غرب زده هم در این میان هستند که بازی خورده اند. « اعتقاد رهبر انقلاب این است که نقشه، نقشه کودتا است : » شما ( نظامی ها ) را از مردم و روحانیون را از مردم می خواهند جدا کنند . تا وقتی که مردم نه قدرت روحانی و رهبری همراهشان بود و نه قدرت اسلحه، با یک کودتا قضیه را تمام کنند. 12 )

رادیو کلن در زمینه سخنان دیروز رئیس جمهور گفت : روز گذشته به مناسبت عاشورا در تهران و سایر شهرهای ایران راهپیمایی های مذهبی وسیعی انجام گرفت . در تهران پس از پایان مراسم، مردم در بزرگترین میدان شهر اجتماع کردند تا سخنان بنی صدر را گوش کنند. بنی صدر گفت در حالیکه من و نیروهای مسلح در جبهه های جنگ برای نابودی دشمن می کوشیم، انحصارطلبان در پایتخت و سایر شهرها به تحکیم قدرت مشغولند . بنی صدر به روش خصمانه رادیو تلویزیون اشاره کرد و گفت : وی حاضر به گفتگو با وسیله ارتباطی که در خدمت انحصار طلبان است، نخواهد بود . درست زمانیکه بنی صدر به روشهای خلاف قانون و انحصارطلبی های گردانندگان حزب جمهوری اسلامی اشاره می کرد، سخنان وی از رادیو به بهانۀ پخش اخبار قطع گردید و تعجب آور آنکه در هیچ سرویس بعدی خبری این رادیو، این سخنان پخش نشد. ( 13 )
بخش عر بی رادیو کویت نیز با بررسی سخنرانی روز گذشته رئیس جمهور گفت :
بنی صدر دیروز ( 28 / 9 / 59 ) به شدت از قدرتهایی که در ایران می خواهند سلطه خود را بر ایران تحمیل کنند، انتقاد کرد . وی خواستار جلوگیری از قیام رژیم جدیدی مشابه حکومت شاه شد . او اضافه کرد در مؤسسه ها ی ایرانی هیچ گونه ضابطه ای وجود ندارد، چون کسانی که به این توهین ها اعتراض کردند، به زندان برده شدند . بنی صدر از مسئولین وسایل ارتباط جمعی انتقاد کرد و آنها را متهم نمود که نامه های او را سانسور می کنند و اجازه می دهند در تلویزیون اسلحه به کار برده شود. ( 14 )
ریچارد آلن، مشاور اصلی ریگان در سیاست خارجی، گفت : مسأله گروگانها ( آمریکایی ) یکی از اساسی ترین نکات دستور جلسه شورای سیاست خارجی است که با حضور ریگان تشکیل می شود . وی اضافه کرد چندین امکان برای آزادی گروگانها در دست بررسی است، لیکن در حال حاض ر توضیح جزئیات در این زمینه بیهوده است ( 15 ) یونایتدپرس در این زمینه اعلام کرد : طبق گزارش رادیو فرانسه، هاشمی رفسنجانی گفت که ایران از امریکا خواهد خواست جزئیات بیشتری را در مورد شرایط آزادی گروگانها، در اختیار کشورش قرار دهد . رادیو فرانسه به نقل از هاشمی رفسنجانی گفت که ایران ظاهراً احساس می کند بخشهایی از پاسخ آمریکا به شروط ایران مبهم است . تحلیل گران دیپلماتیک معتقدند که اظهارات رفسنجانی در الجزیره، ظاهراً نشانگر تمایل ایران به ادامه مذاکرات با واشنگتن، دربارۀ مسأله گروگانها و اقدامات الجزایر به عنوان میانجی است . هاشمی چند ساعت پس از انجام کنفرانس مطبوعاتی خود در شب گذشته، ادامه گفتگو با واشنگتن را خاطر نشان ساخت … ( 16 )
به گزارش خبرگزاری فرانسه گفتگو درباره گروگانها ممکن است به درازا بکشد، زیرا هیچیک از دو کشور خود را برای رسیدن به یک راه حل تحت فشا ر نمی بیند. برخلاف آنچه که کارتر فکر می کرد، مناقشه ایران و عراق مقامهای انقلابی تهران را مجبور کرد که با سرعت به کار گروگان گیری فیصله دهند . به گفته یک منبع آگاه که در واشنگتن پست از وی نقل قول شده، ایرانیها راهی ندارند، جز این که شرایط آمریکا را بپذیرند . از نظر این روزنامه تحویل تجهیزات نظامی متوقف شده، احتمالاً به اقدامات جنگی ایران کمک خواهد کرد . واشنگتن پست به نقل از مقامات رسمی متذکر شده که تحویل سلاح از کره شمالی و اروپای شرقی برای نیاز نیروهای مسلح ایران کافی به نظر می رسد. 17 ) « )
اولاف پال مه، نمایند ویژه اعزامی دبیر کل سازمان ملل متحد به ایران و عراق، با هر یک از آقایان بنی صدر، رئیس جمهور، و محمدعلی رجایی، نخست وزیر، در تهران ملاقات کرد .

رادیو لندن ضمن اعلام این خبر افزود : پالمه نگرانی شدید سازمان ملل از درگیری ایران و عراق به آگاهی رئیس جمهور و نخست وزیر ایران رسانید . ( 18 )
رادیو اسرائیل دربارۀ اظهارات آقای رجایی بعد از دیدار با اولاف پالمه گفت : آقای رجایی، نخست وزیر ایران خواستار محاکمه صدام در یک دادگاه بین المللی شد . رجایی گفت که در این زمینه تقاضای تسلیم » اولاف پالمه « نموده و تاکید کرده که موضوع به تجاوز عراق علیه ایران مربوط می شود . در مقابل، منابع رسمی عراق در بغداد اعلام کردند تا وقتی دولت ایران حاکمیت عراق بر تمامی گذرگاه ش ط العرب به رسمیت نشناسد، عراق با آتش بس موافقت نخواهد کرد. ( 19 )
در زمینه تلاشهای دو کشور فرانسه و روسیه و نیز پیشنهادهای صلح این دو کشور، روزنامه السیاسه چاپ کویت می نویسد :
اطلاعات به دست آمده حاکی است که کوششهای جداگانه شوروی و فرانسه برای میانجیگری بین ایران و عراق به شکل مطلوبی پیشرفت می کند . ممکن است کوششهای دو کشور در این زمینه به صورت مشترک انجام گیرد . سیاستمداران پاریس و مسکو گفتند که احتمال می رود فرانسه در پی دیدار طولانی اریک رولو، خبرنگار لوموند با بنی صدر، در تهران و دزفول، برای میان جیگری بین دو کشور فرستاده ویژه دولت فرانسه ( اریک رولو : خبرنگار لوموند ) به ایران تشویق شده باشد، زیرا اریک رولو، از طرف دولت فرانسه مأموریت داشت نظر رئیس جمهوری ایران را در مورد میانجیگری بداند . اما شوروی به علت روابط نسبی که بین ایران و عراق دارد، میانجیگری را با احتیاط لازم تا حد تلاشهای کشورهای غیرمتعهد مورد بررسی قرار داده است .
اکثر تلاشهای میانجیگری به مفاد قرارداد 1975 باز می گردد، مشروط بر اینکه بعضی از مواد این قرارداد تعدیل گردد … پیشنهادهایی که جزء برنامۀ میانجیگری به حساب می آید، ا ز این قرار است :
1 آتش بس سریع.
2 شناختن حقوق عراق در منطقه زین قوس و منطقه شمالی.
3 عقب نشینی عراق از کلیه مناطقی که مورد ادعاهای عراق نبوده است .
4 بازگشت عبور و مرور دراروندرود با رعایت قوانین قبلی.
5 تعهد دو جانبه در مورد عدم ارسال نیروهای جدید به منطقه جنگی.
6 حفاظت مرزها توسط نیروهای خارجی ( سازمان ملل متحد یا کشورهای غیرمتعهد )
برای به اجرا گذاشتن مقررات جدید طرفین. ( 20 )
سخنگوی رسمی وزارت خارجه آمریکا در مورد حادثه العبدلی گفت : حادثه الع
مطلب بعدی »