تولد، تحصیلات و آغاز راه نظامی
سردار محمد پاکپور در سال ۱۳۴۰ در شهر اراک چشم به جهان گشود. از همان روزهای نخستین انقلاب اسلامی، به صفوف پاسداران انقلاب پیوست و مسیر حرفهای خود را در ساختار سپاه آغاز کرد. علاقه و اشتیاق وی به مباحث علمی و راهبردی موجب شد که تحصیلات خود را در دانشگاه تهران تا مقطع کارشناسیارشد در رشته جغرافیا ادامه دهد. وی سپس در دانشگاه تربیت مدرس موفق به اخذ مدرک دکترای جغرافیای سیاسی شد؛ رشتهای که بهویژه در حوزه دفاعی و مرزبانی کاربردهای عمیقی دارد و به درک تحولات میدانی در حوزههای ژئوپلیتیکی کمک میکند.
حضور در دفاع مقدس؛ از فرماندهی زرهی تا لشکرهای خطشکن
سردار پاکپور یکی از رزمندگان برجسته دوران هشتساله دفاع مقدس است. او در همان سالهای ابتدایی جنگ تحمیلی، فرماندهی یگانهای زرهی را بر عهده گرفت و در عملیاتهای مهم و سرنوشتساز حضور مستقیم داشت. فرماندهی لشکر ۸ نجف اشرف و لشکر ۳۱ عاشورا از مهمترین مسئولیتهای او در دوران جنگ است؛ یگانهایی که در خطوط مقدم جبهه قرار داشتند و نقش پررنگی در پیروزیهای نظامی آن دوران ایفا کردند.
وی از جانبازان جنگ نیز بهشمار میرود؛ نشانهای از آنکه حضوری صرفاً مدیریتی در میدان نداشته، بلکه عملاً در دل عملیاتهای نظامی بوده است.
پس از جنگ؛ مسیر فرماندهی و تثبیت جایگاه در سپاه
با پایان جنگ تحمیلی، سردار پاکپور مسیر فرماندهی خود را در سپاه ادامه داد. او در سمتهایی چون معاون عملیات سپاه، فرمانده قرارگاه نصرت، فرمانده ستاد نیروی زمینی سپاه و فرمانده قرارگاههای رزمی در مرزهای غربی و شرقی ایفای نقش کرد. در سال ۱۳۸۸ با حکم فرمانده کل وقت سپاه، بهعنوان فرمانده نیروی زمینی سپاه منصوب شد؛ سمتی کلیدی که مسئولیت آن مقابله با تهدیدهای مرزی، تروریستی و تقویت یگانهای عملیاتی در نقاط حساس کشور بود.
در دوران تصدی وی، نیروی زمینی سپاه شاهد تحولاتی جدی در ساختار، آموزش و تجهیزات بود. از جمله میتوان به گسترش یگانهای واکنش سریع، تقویت یگانهای پهپادی و افزایش توان مانور زرهی اشاره کرد.
محوریت در تأمین امنیت مناطق مرزی و مقابله با تهدیدات
سردار پاکپور همواره حضور فعالی در مناطق عملیاتی حساس کشور داشته است. از مرزهای غربی در کردستان و کرمانشاه تا مرزهای شرقی در سیستان و بلوچستان، حضور میدانی او در عرصههای مقابله با تروریسم، قاچاق سازمانیافته و ناامنیهای مرزی چشمگیر بوده است. یکی از محورهای کلیدی رویکرد وی، تأکید بر استفاده ترکیبی از قدرت سخت و نرم در مناطق مرزی بوده؛ از یک سو تقویت نظامی و رزمایش، و از سوی دیگر حمایت از توسعه زیرساختی و جلب مشارکتهای مردمی در تقویت امنیت.
نقشآفرینی در رزمایشها و دکترین رزمی نوین
در دوران فرماندهی سردار پاکپور بر نیروی زمینی سپاه، رزمایشهای متعددی با نامهای "اقتدار"، "الی بیتالمقدس"، "پیامبر اعظم" و "شهدای کرد مسلمان" برگزار شد که نشان از آمادگی رزمی و ارتقاء توان عملیاتی نیروها دارد. وی بارها در سخنرانیهای رسمی اعلام کرده که امنیت مردم، خط قرمز نیروهای مسلح است و در تأمین آن با هیچ جریان یا قدرتی مماشات نخواهند کرد.
استفاده از فناوریهای نوین همچون پهپادهای شناسایی و تهاجمی، واحدهای زرهی و تاکتیکهای نوین مانوری، بخشی از تغییراتی است که با هدایت او در یگانهای سپاه نهادینه شد.در طول فرماندهی سردارپاکپور، نیروی زمینی سپاه توسعه رزم فناورانه و تسلیحاتی سنگینی را تجربه کرد.
مواضع سیاسی و راهبردی؛ تاکید بر خودکفایی و اقتدار در برابر فشار غرب
سردار پاکپور همواره مواضعی روشن، صریح و بیتعارف در برابر تهدیدات خارجی داشته است. در یکی از بیانات معروفش عنوان کرد: «آغاز جنگ با ایران بازی با دم شیر است»، جملهای که بارها در رسانههای داخلی و خارجی بازتاب یافت و نشانهای از نگاه تهاجمی و بازدارنده فرماندهان نظامی ایران در برابر دشمنان تلقی شد.
او بارها تأکید کرده که توانمندیهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران به مرحلهای رسیده که قدرتهای غربی دیگر باور ندارند بتوانند با روشهای سنتی نظامی ایران را تهدید کنند. همین نگاه راهبردی باعث شده که بسیاری از تحلیلگران غربی، سردار پاکپور را بهعنوان یکی از معماران بازدارندگی دفاعی ایران بدانند.
در پی حمله اسرائیل به خاک ایران و تایید اخبار شهادت سردار سپهبد حسین سلامی در خرداد ۱۴۰۴، فرمانده سابق سپاه، رهبر انقلاب اسلامی در حکمی سردار محمد پاکپور را به فرماندهی کل سپاه پاسداران منصوب کردند و ایشان به عنوان جانشین شهید سردار سلامی معرفی شدند.
