صفحه اصلی
loading...
 
 
 

عملیات والفجر ۲

عمليات والفجر2 محدوده زماني: 1362/4/29 تا 10/5/1362 اين عمليات نخستين عمليات كوهستاني در جبهه شمالي منطقه حاج عمران با همكاري مشترك سپاه و ارتش بود. دستاوردها: دستاوردهاي عمليات والفجر 2 با تامين امنيت شهر مهران خطوط مرزي و برقراري ارتباط جبهه‌هاي مياني و جنوب، از طريق جاده ايلام - دهلران ،به هلاكت رساندن و مجروح ساختن بيش از 5 هزار عراقي و انهدام 165 تانك، 1 هواپيما و 5 بالگرد به اتمام رسيد. پس از عمليات محرم، دشمنان اسلامي بر اين باورند كه به خاطر هوشياري عراق به لحاظ بهره‌گيري از سازمان‌‌هاي جاسوسي و ماهواره‌‌هاي مختلف، ايران ديگر نمي‌ـواند تحركي در جبهه‌ها صورت دهد. اما در ميان بهت و ناباوري دوست و دشمن، رزمندگان اسلام، جبهه‌اي بس مهم را در غرب عليه دشمن مي‌گشايند و با تهاجم گسترده با شرايط مكاني دشوار، تا عمق خاك عراق نفوذ مي‌كنند و بار ديگر توانمندي قواي اسلام را در مقابل ادعاهاي كذب و تبليغات دشمن به منصة ظهور و نمايش مي‌گذارند. روزنامه گاردين از قول راديو بي بي سي «عراق انتظار دارد كه حملة جديد ايران در پايان ماه رمضان آغاز شود. اما ظاهراً رژيم ايران مايل نيست در حالي كه عمليات نظامي‌اش عليه كردهاي ايران (كومله و دمكرات و...) هنوز ادامه داد، حمله به عراق را آغاز كند.» (26/4/62) طه ياسين رمضان (رادیو رژيم اشغالگر قدس) «ارتش عراق براي درهم كوبيدن تجاوز جديد ايران آمادگي كامل دارد.» (26/4/62) راديو امريكا (ساعاتي قبل از عمليات) «عراق مي‌تواند هرگونه تهاجم عمده ايران را در جبهه‌هاي شمالي و مركزي و جنوبي دفع كند. از اين گذشته آن‌ها ترديد دارند كه ايران نيروي كافي براي حمله‌اي همزمان در سه جبهه در اختيار داشته باشند.» در ميان هجوم تبليغاتي غرب و حمايت همه جانبه آن‌ها از رژيم عراق رزمندگان اسلام دست به يورش گسترده مي‌زنند و با نفوذ به عمق خاك دشمن و تصرف اهداف از پيش تعيين شده،‌دشمن را وادار به اعتراف ضمني به شكست خود مي‌كند. لطيف جاسم وزير اطلاعات عراق «وزير اطلاعات عراق يك ابرقدرت جهاني را به كمك به ايران در تدارك ديدن عمليات مربوط به والفجر2 متهم ساخت. وزير اطلاعات عراق بي آن كه از ابرقدرت مزبور نا مي‌برد. گفت: در جريان حمله اخير،‌حزب كمونيست عراق به حكومت آيت‌الله خميني (ره) كمك كرده است!» (8/5/62) راديو لندن «جامعه بين‌المللي وظيفه دارد كه با توسل به زور، ايران را مجبور به ختم جنگ كند.» براي جلوگيري از رسوايي بيشتر صدام، شيوخ منطقه به ياري او مي‌شتابند و با مطرح نمودن ادعاي واهي خريد اسلحه توسط ايران از اسرائل غاصب، تلاش مي‌كنند پيروزي عمليات را تحت‌الشعاع قرار دهند. راديو رياض «امروز منابع مطبوعاتي در پاريس گفتند تهران براي ادامه جنگ به خريد اسلحه از تل‌آويو ادامه مي‌دهد.» (11/5/62) تلويزيون بغداد «ارتفاعات گردمند طي يك نبرد سخت به دست قواي ايران افتاد. اما قله‌هاي همجوار در دست عراق است.» راديو امريكا «ايران به سهم خود اظهار مي‌دارد شب چهارشنبه در منطقه پيرانشهر در كردستان، عمليات موفقيت‌آميزي انجام داده و طي آن صدها عراقي را كشته و يا زخمي كرده است.» راديو بي‌بي‌سي «در ايران رژيم جمهوري اسلامي اعلام داشت كه در حملات تهاجمي اخير خود به مهمترين هدفش دست يافته است و يك پادگان عراقي را در منطقه كوهستاني مرز دو كشور تسخير كرده است. بنا به گزارش راديو ايران، نيروهاي ايراني پادگان حاج عمران را در غرب پيرانشهر اشغال كرده‌اند.» (9/5/62) عمليات والفجر 2 با دستاورد موفق، و بارز، خواب راحت را از رژيم صدام عفلتي بازستاند. عمليات والفجر2 قدرت و توان ايران را در جنگ كوهستاني و ضعف ارتش عراق را در اين قبيل عمليات‌ها آشكارا نشان مي‌دهد. جمهوري اسلامي ايران با اين حمله علاوه بر پاكسازي عناصر ضد انقلاب داخلي در آنجا، امنيت خطوط انتقال نفت عراق را به تركيه تهديد مي‌كند. اين عمليات همچنين ثابت مي‌كند كه ايران در مقابل تاكتيك‌هاي جديد به كار گرفته شده توسط دشمن، مي‌تواند دست به ابتكار متقابل بزند و با حركاتي غيرقابل پيش‌بيني، ‌دشمن را همواره در خوف و هراس نگه دارد. خاطرات رزمندگان عملیات Pasted from محمود میرزا زاده: در سال 1362 قبل از عملیات والفجر 2 ، من به عنوان فرمانده دسته در گردان امیر المومنین (ع) لشکر امام حسین (ع) مشغول خدمت ب.دم . چند روز مانده به عملیات ، گردالن ما همگی سوار یک چرخبال شد و دو فروند دیگر ، کادر گردانهای امام حیسین (ع) و یا زهرا (س) را سوار نمودند . سپس بالگردها به پرواز در آمدند . فرمانده گردان گفت : فرمانده لشکر ( حاج حسین خرازی ) هم داخل یکی از بالگردهاست . بالگرد ها با عبور از شیار ها و در پناه تپه ها به طرف خطوط مقدم حرکت می کردند . سر انجام بالگردها ، نزدیک سطح زمین به طور معلق در آسمان ایستادند . فرمانده گردان دستور داد از بالگرد پایین پریدیم . همگی در یک نقطه جمع شدیم . و آنها به عقب برگشتند . حدود ساعت 3 بعد از ظهر ، حاج حسین خرازی از جلو ستون حرکت کرد و ما هم به دنبال او به طرف خطوط دشمن حرکت کردیم . بعد از 5 ساعت راهپیمایی ، با فرا رسیدن شب داخل شیار تپه ای همان جا خوابیدیم ولی فرمانده لشکر به همراه یکی دو نفر به طرف جلو حرکت خود را ادامه دادند . خیلی خسته بودیم . خیلی زود هم خوابمان برد . برای ادای نماز صبح ما را بیدار کردند . حاج حسین را هم آنجا دیدیم . بعد از نماز دستور ادامه حرکت را دادند . حدود نیم ساعت که میان دو تپه گذشتیم ، توقف کردیم . فرمانده لشکر به همراه فرمانده گردان به نزد من برگشت و دو نفر دو نفر از بچه ها را جهت شماسایی منطقه به جلو فرستاد . وقتی از میان شیار گذشتیم و خودمان را به فرنملنده لشکر رساندیم ، حاج حسین گفت : یکی کمی بیایید جلو . آهسته از پشت تپه سرک کشیدم تا آن طرف تپه را ببینم . عجب صحنه ای ! پشت سنگر های دشمن بودیم . تعداد سنگر ها را با دوربین شمردم و موقعیت آنها را به ذهن سپردم . حاج حسین گفت : بچه ها شما باید اینجا را فتح کنید . مسیر حرکت خود را پیدا کنید و خوب به ذهن بسپارید تا در تاریکی شب بتوانید موفق عمل کنید . بعد از شناسایی فرمانده گروهانها و دسته ها آرام به عقب برگشتیم . مسیر قبلی را با سرعت پیمودیم . مجددا در برگشت فرمانده لشکر از جلوی ستون حرکت می کرد . بعضی بچه ها خیلی خسته شده بودند . ولی از فرمانده لشکر خجالت می کشیدند خستگی خود را اعلام کنند . بالاخره با بی سیمی که در اختیار داشتند تماس گرفتند و مدتی بعد دو دستگاه خود روی ایفا آمد و همگی را به عقب منتقل کرد . با شروع عملیات والفجر 2 یکی از گردانها برای تصرف ارتفاع شناسایی شده عمل نمود ، ولی به علت مقاومت دشمن موفق نشد . تا اینکه گردان بعدی توانست هدف را تصرف نماید و. سپس گردان ما به عنوان نیروی پشتیبانی به آنجا اعزام و به پدافند مشغول شد . عملیات والفجر 2 در سال 1362 که با موفقیت انجام شد ، باقیمانده نیروهای گردان امیر المومنین (ع) از لشکر 14 امام حسین (ع ) را جهت استراحت و سازماندهی مجدد به عقبه لشکر در پادگان هفت تیر سنندج منتقل کردند . یک روز عصر به دستور فرمانده گردان ( شهید خسروی ) همه در محوطه مقابل سوله گردان تجمع کردیم . فرمانده گردان ضمن گفتن خسته نباشید و تشکر از زحمات و دلاوریهای بچه ها گفت : برادران عزیز ، می دانم خسته هستید و بعضی ها که دوستانشان در عملیات شهید شده اند ناراحت هستند ولی چون فرماندهی لشکر ( حاج حسین خرازی ) یک ماموریت ویژه از گردان ما خواسته است موظف به اطاعت از دستور هستیم . ماموریتی که در پیش است خیلی مهم است . اجرای آن نفرات از جان گذشته می طلبد . چون احتمال برگشت در آن نیست هر کس آمادگی شرکت در این ماموریت را دارد از جای خود بلند شود . همه آرام و ساکت به فکر فرو رفتند . نگاه ها خیره شده بود و منتظر اولین کسی بودند که آمادگی خود را اعلام کند . یکی از بچه ها از جای خود بلند شد . فرمانده گردان به او گفت : یک نفر را هم که روحیه و توان شرکت در این عملیات دارد معرفی کن . به دنبال آن بچه ها یکی یکی بلند شدند تا آمار به 20 نفر رسید . فرمانده گردان گفت : بس است بچه هایی که انتخاب شدند همگی بروند حمام و لباس تمیزشان را بپوشند . ماشین برای یک ساعت دیگر می آید تا شما را برای دیدار حضرت امام به جماران ببرد ! به محض شنیدن این مطلب همه بهت زده و متعجب و ناراحت که چرا فیض دیدار امام عزیزشان محروم شده اند و به فرمانده گفتند : چرا از قبل نگفتید که ماموریت دیدار امام است ؟! فرمانده گفت : اتفاقا روش صحیح انتخاب همین بود . چون انتخاب 20 نفر از بین تمام نیروهای گردان برای دیدار حضرت امام ، بسیار مشکل بود ، باید ابتدا کسانی که فدایی امام و آماده شهادت هستند به دیدار امام بروند . اولین تحرک بزرگ ایران در جبهه حاج عمران Pasted from پس از عمليات و الفجر مقدماتي، دشمن با كمك استكبار جهاني تبليغات وسيعي را به راه مي‌اندازد و ادعا مي كند كه ايران ديگر نخواهد توانست حمله‌اي مؤثر در جبهه‌ها انجام دهد. از سوي ديگر، فرماندهان نظامي ايران براي به دست گرفتن ابتكار عمل و خنثي نمودن تبليغات دشمنان،‌عملياتي را به نام والفجر2 طراحي مي‌كنند كه در تداوم عمليات والفجر1 در منطقه حاج عمران واقع در غرب پيرانشهر به اجرا در مي‌آيد. در محورهاي حاج عمران، هيچ تحرکي از سوي ايران از ابتداي جنگ صورت نمي‌گيرد و بدين جهت براي جراي عمليات لازم بود كه فعاليت‌هاي مهندسي براي عبور نيروها انجام شود. نيروهاي مهندسي با تلاش بي‌وقفه و شبانه‌روزي، تمهيدات لازم براي حمله و عبور رزمندگان را فراهم مي‌آورند. همزمان، عوامل شناسايي اطلاعات پس از نفوذ به مواضع دشمن به شناسايي نفرات و استعداد زرهي و ساير امكانات آن‌ها مي‌پردازند. تمام اين فعاليت‌ها در منقطه‌‌اي انجام مي‌شود كه بيشتر محورهاي منطقه در كنترل عوامل ضد انقلاب است. استعداد دشمن مجموعاً 3 تيپ و يك گردان برآورده مي‌شود و راه‌ها و محورهاي نهاجم براي رسيدن به يك پيروزي مشخص مي‌شود. سرانجام عمليات والفجر 2 در ساعت 24 مورخ 29/4/62 بار رمز «ياالله، ياالله، ياالله» در منطقه عملياتي حاج عمران با اهداف زير آغاز مي‌شود: خارج كردن شهرهاي كردنشين ميهن اسلامي از زير آتش دشمن، آزادسازي ارتفاعات مهم منطقه، مسدود كردن راه ضد انقلاب و تصرف پادگان مهم حاج عمران. رزمندگان ‏اسلام متشکل ازسپاه و ارتش که ساعت‌ها قبل از عملیات، از خطوط تماس، حرکت خود را برای دور زدن دشمن آغاز می‌کنند، پس ازشنیدن رمز عملیات با چهارگردان از محور راست و سه‌گردان از سمت چپ وارد عمل می‌شوند و با عبور از میدان‌های مین و سیم خاردار، اولین ضربات را بر دشمن که انتظار حمله ایران را در منطقة اروند رود می‌کشید وارد می‌آورند. تپه‌های اطراف کینگ (آزادلی) به تصرف در می‌آید و خیزش رزمندگان برای تصاحب اهداف از پیش تعیین شده بیشتر مي‌شود. ‏نیرو های احزاب منحله کومله و دمکرات با مشاهده حملة سنگین رزمندگان اسلام با سرعت تمام از مقابل آنان گریخته و با پناه گرفتن در شکاف کوه‌ها و صخره‌ها با تلاش مذبوحانه سعی می‌کنند از سرعت عملیات کم کنند و مانع پیشروی نیرو‌های ایرانی شوند. ‏تعدادي از پایگاه‌های دشمن در همان ابتدا سقوط می‌کند و تلفات سنگینی به دشمن وارد می‌آید. همچنین قسمت‌های دیگری از دامنه‌های کوه کینگ به تصرف نیرو‌های ایرانی در می‌آید، ولی با اجرای آتش کسترده و سنگین دشمن،کار تصرف نهایی این ارتفاعات حساس با مشکل مواجه می‌شود. به دنبال آن، نیروهای عراقی اقدام به چند پاتک می‌کنند و موفق می‌شوند چند ارتفاع از دست داده را بازپس گیرند. سرانجام زمانی که هوانیروز ایران به اوضاع مسلط می‌شود و مشکلات را با تدارکات خوب خود مرتفع می‌کند، رزمندگان اسلام موفق می‌شوند طی نبردی سخت، ارتفاع کينگ را به طور کامل پاکسازی کرده، به تصرف درآورند و آن را به نام «آزادی» نامگذاری کنند. ‏قلة «کینگ» 2600 ‏متر ارتفاع دارد و به نام قلة 2519 ‏مشهور است. با گلوله‌باران ارتفاعات اطراف قلة آزادی توسط آتشبارهای ارتش اسلام، نیروهای عراقی شکست سختی را متحمل شده، اقدام به فرار می‌كنندکه به هنگام فرار تعدادی ازآن‌ها در میان سيم‌های خارداری که خوددر منطقه تنیده‌‌اند،گرفتارمی‌شوند. ‏رزمندگان پس از این که اهداف اولیه عملیات، از جمله تصرف چند روستا و ارتفاعات اطراف آن‌ها و همچنین جاده پیراشهر- حاج عمران حاصل می‌شود، برای تسخیر پادگان معروف حاج عمران پيشروی به سمت آن را آغاز می‌کنند و لحظه به لحظه این هدف اصلی در معرض سقوط قرار می‌گیرد. ‏سرعت عمل نیرو‌های تکاور در تصرف مواضع دشمن باعث می‌شود که خلبانان عراق نتوانند دوست را از دشمن تشخیص دهند و بمب‌های خود را بی‌هدف فرو می‌ريزندکه با حجم پدافند هوایی و اقدامات تاکتیکی و تهاجمی نیروی هوای ایران، چند فروند از هواپيماهای عراق هدف قرار گرفته، سقوط می‌کنند. با ایجاد اختلال در کار هواپيماهاي عراق، ضربه‌پذیری دشمن در زمین بیشتر می‌شود. ‏در این تهاجم‌ها، هوا نیروز ایران اوج قدرتمندی خود را در تسريع پيروزی نشان می‌دهد و در پشتیبانی عملیات از جمله رساندن مهمات و تخلیه مجروحین، همچنین عملیات تهاجمی در شرایط دشوارکوهستانی، تحسین همگان را بر می‌انگیزد. پادگان استراتژیک حاج عمران به محاصره در می‌آید و با تاریک شدن هوا، در ساعت 30/8 ‏بعد از ظهر حلقة محاصره پادگان حاج عمران با هجمة بی‌امان رزمندگان اسلام تنگتر مي‌شود. تعدادی از نفرات عراق با شلیک مسلسل‌های سنگین، آخرین تلاش خود را برای حفظ پادگان به کار می‌گیرند که با آتش پرحجم متقابل، مسلسلها خاموش و باقیماندة نیروهای عراقی تسلیم می‌شوند. سرانجام در ساعت 9 شب، این دژ نفوذ ناپذیر به تصرف و تسخيرکامل رزمندگان ‏اسلام در می‌آید. با سقوط پادگان، هدف مهم عملیات تحقق می‌یابد. با وجود غنایم فراوان در انبارهای این دژ دفاعي کار تغذیه و تدارک وزمندگان اسلام سهلتر و سريعتر می‌شود. ‏با ادامه عملیات در دهکده «رایات» تمامی امکانات دشمن منهدم شده و یا به غنیمت نیروهای ایرانی در می‌آید. با این عملیات، منطقة دربند به طور نسبی تحت کنترل و در تیررس رزمندگان قرار می‌گیرد که فعالیت تدارکاتی عراق شدت دچار اختلال می‌شود. مرحله دوم عمليات ‏دومین مرحله از عملیات، در نخستین ساعات بامداد 14/5/62 با رمز مقدس‌«یاالله، یاالله، یاالله» آغاز می شود که با هجوم بی‌امان رزمندگان، ارتفاعات «گردمند» در فاصلة 19‏کیلومتری مرز و14 کیلومتری پادگان حاج عمران آزاد و به نام "حمزه سیدالشهدا" نامگذاری می‌شود. رزمندگان، از این ارتفاعات بر تنگه دربند در منطقة چومان مصطفی مسلط و مشرف ‏می‌شوند و با تسلط بر این ارتفاعات مهم، جادة رواندوز در یک قدمی سقوط قرار می‌گیرد. ‏در بحبوحة تبلیغات دروغین رادیو بغداد، قوای اسلام دامنة تهاجمات خود راگسترش داده و مقر تیپ 91 ‏پياده عراق را واقع در اطراف ارتفاعات حمزه سیدا لشهداء مورد تهاجم سخت قرار می‌دهند و پس از یک نبرد بی‌امان، این مقر را نیز از دست عراقی‌ها خارج می‌کنند. با ادامة‌عمليات پيروزمندانه والفجر 2 در اين منطقه، دشمن ضربات و تلفات سنگيني را متحمل مي‌شود. در اين عمليات ارتفاعات اطراف ارتفاع سيدالشهداء آزاد و به اسم «شهيد صدر» نامگذاري مي‌شود. در آزادسازي اين مناطق، نيروي هوايي و هوانيروز با سركوب دشمن، ‌توانمندي و قابليت بالاي خود را به نمايش مي‌گذارند و با تمام قوا رزمندگان را پشتباني و حمايت مي‌كنند. پس از دو هفته نبرد سنگين و علي‌رغم پاتك‌هاي مكرر ارتش عراق براي بازپس‌گيري مناطق از كف داده، پيروزي قطعي رزمندگان اسلام محرز مي‌شود و در پايان، بخشي از جادة مهم پيرانشهر – رواندوز هم به تصرف كامل در مي‌آيد. پيروزي و تثبيت مواضع تسخير شده در عمق خاك عراق در اين عمليات توسط نيروهاي ايراني،‌بار ديگر رژيم بعثي عراق را به لحاظ نظامي و سياسي دچار بحراني سخت و جبران ناپذير مي‌كند. اين عمليات نشان داد كه نيروهاي اشغالگر عراق در هيچ نقطه‌اي از سرزمين‌هاي اشغال شده ايران (از غرب تا جنوب) مصون از حملات قواي ايراني نيستند. نتايج عمليات مناطق آزاد شده ارتفاعات مهم آزادي (كينگ)، 2120، 1970 در عمق خاك عراق. ارتفاعات تايچي كوران، ارتفاع 2062، شرقانان كوه، رسول، برزمين، گيردو. روستاهاي زينو، ممي‌خان،‌رايات و شيودرش. پادگان حاج عمران، تنگه چومان مصطفي و تنگه دربند. آزادي 60 پايگاه دشمن در منطقة عملياتي. وسعت منطقه آزاد شده 2000 كيلومتر مربع. تجهيزات منهدم شده دشمن 5 فروند هواپيما. 40 دستگاه تانك و نفربر. 45 دستگاه خودرو حامل مهمات و ده‌ها خودرو ديگر. چندين قبضه سلاح سنگين و نيمه سنگين. يگان‌هاي منهدم شده دشمن گردان‌هاي 1 و 3 و 5 از تيپ 91 پياده. يك تيپ كماندويي ويژه. گردان‌هاي 1 و 3 و يك گروهان كماندوي از تيپ 98 پياده. دو گروهان از تيپ 61 نيروهاي مخصوص. يك گردان از تيپ 66 نيروي مخصوص. گردان دوم از تيپ 5 پياده. يك گروهان كماندويي از تيپ 604 پياده. گردان 3 از تيپ 65 نيروي مخصوص. غنايم 20 دستگاه تانك و نفربر. 12 قبضه انواع مختلف توپ. 50 دستگاه خودرو نظامي. چندين دستگاه خودرو مهندسي. صدها قبضه سلاح سبك و نيمه سبك از جمله تيربار و خمپاره‌انداز. ده‌ها دستگاه تفنگ 106 ميليمتري. تعداد كشته و زخمي دشمن بيش از 4000 نفر. تعداد اسرا 200 نفر. عملیاتی بزرگ درزمستانی سرد تلاش‌هاي دليرمردان دفاع مقدس در طول هشت سال جنگ تحميلي عراق عليه ايران و شرايطي كه فرماندهان جنگ با آن روبرو بودند، هميشه پرسشي براي نسل جوان كشور بوده است. پاسخ به پرسش‌هاي جنگ به طور يقين جزو وظيفه ذاتي رسانه‌هاي همگاني است و ايرنا به‌مناسبت هفته دفاع مقدس، بخش‌هايي از دوران جنگ تحميلي عراق عليه ايران را واكاوي مي‌كند. عمليات بيت‌المقدس دو به عنوان عمليات بزرگ زمستاني موضوع اين گزارش است. عمليات "نصر هشت" و تصرف ارتفاع "گرده‌رش" در غرب رودخانه "قلعه چولان"، "سرپل" و زمينه مناسبي را براي انجام عمليات بيت‌المقدس دو فراهم ساخت. ضمن اينكه باعمليات "نصر چهار" و تصرف "ماووت" نيز امكان اجراي عمليات در جناح چپ منطقه فراهم شد و موفقيت حاصل از سلسله عمليات‌هاي انجام شده در منطقه شمالغرب سبب شد تا شرايط لازم براي اجراي عملياتي بزرگ در شمال "سليمانيه" فراهم شود.عمليات بيت‌المقدس دو در شرايط جوي نامناسب انجام شد. به علاوه، وضعيت زمين، عقبه، انطباق روحيه فرماندهان ورزمندگان با محيط شمال غرب و مسايلي از اين دست، از جمله مشكلات اجراي عمليات بود.منطقه عملياتي بيت‌المقدس دو در شمال " سليمانيه " بود و شامل منطقه عمومي "دشت هرمدان" و ارتفاعات "ويولان"، "گوجار"، "قميش"، "دولبشك"، "الاغلو" و ارتفاع "آمدين" بود.اين عمليات به منظور پيشروي به‌سمت جنوب و غرب منطقه عملياتي و با هدف نزديك شدن به شهر "سليمانيه" و سد "دوكان" در منطقه "قلعه ديزه" در داخل خاك عراق طرح ريزي شد. اهداف اين عمليات درچند مرحله تحقق يافت. در مرحله نخست، بايد ارتفاعات "ويولان"، "دشت هرمدان"، يال‌هاي ابتداي ارتفاع "گوجار" و يال‌هاي مقابل اين ارتفاع كه بر ارتفاع و تنگه "الاغلو" تسلط داشت و نيز ارتفاعات "الاغلو"، "قميش" و "دولبشك" به همراه تنگه "دولبشك الاغلو" تصرف مي‌شد. در مرحله دوم، بنا به وضعيت موجود، نيروها بايستي به طرف ارتفاعات "موكبه" و "قيوان" پيشروي مي‌كردند و سپس در مرحله سوم، عمليات به سمت سد "دوكان" ادامه مي‌يافت. البته، مراحل دوم و سوم عمليات، در صورتي انجام مي‌شد كه وضعيت دشمن و زمان بندي دست‌يابي به اهداف مرحله نخست، طبق برنامه تعيين شده پيش مي‌رفت و خللي در آن ايجاد نمي‌شد.وضع خاص جغرافيايي منطقه عمليات ووجود رودخانه "قلعه چولان" ميان ارتفاع "آمدين" و ارتفاعات "دولبشك"، "الاغلو" و "قميش"، عملا منطقه عمليات را به دو محور جداگانه تقسيم كرد، به همين دليل، جهت آماده‌سازي و انجام عمليات در منطقه، دو قرارگاه در نظر گرفته شد.علاوه بر اين، كثرت يگان‌هاي عمل‌كننده ايجاب كرد ، تا هدايت عمليات به طور جداگانه به عهده دو فرمانده و دو قرارگاه گذاشته شود. بنابراين، قرارگاه‌هاي "نجف" و "قدس" براي آماده‌سازي و انجام عمليات بيت‌المقدس دو انتخاب شدند.قرارگاه"نجف" درمحور "قميش" و قرارگاه "قدس" در محور "آمدين"، اقدامات خود را آغاز كردند.در محور "آمدين"، قرارگاه قدس با استعداد ‪ ۴۷گردان و با يگان‌هاي لشگر ‪ ۱۰سيدالشهدا با ‪ ۱۵گردان، ‪ ۲۷حضرت رسول(ص) با هشت گردان، ‪ ۳۱عاشورا با هشت گردان، ‪ ۳۲انصارالحسين با هفت گردان، ‪ ۵۲قدس با پنج گردان، ‪۵۷ حضرت ابوالفضل (ع) با چهار گردان و تيپ زرهي ‪ ۲۰رمضان با دو گروهان تانك خشايار شناسايي و آماده‌سازي منطقه را آغاز كرد.در محور "قميش" نيز، قرارگاه "نجف" با استعداد ‪ ۵۷گردان و با تركيبي از يگان‌هاي لشكرهاي پنج نصر با ‪ ۱۲گردان، شش پاسداران با شش گردان، ‪۲۱ امام رضا (ع) با ‪ ۱۰گردان، ‪ ۵۵شهدا با شش گردان و تيپ‌هاي ‪ ۱۲قايم (عج) با پنج گردان، ‪ ۱۸الغدير با پنج گردان، ‪ ۳۵امام حسن (ع) با هشت گردان و ‪ ۴۸فتح با پنج گردان اقدامات شناسايي و آماده‌سازي منطقه را آغاز كرد.در مجموع، استعداد دو قرارگاه با حضور ‪ ۱۵يگان به ‪ ۱۰۴گردان رسيد كه با توجه به محورهاي عمليات، ماموريت هر يك از قرارگاه‌ها و يگان‌ها تعيين شد.هم‌زمان با تعيين ماموريت يگان‌ها و بررسي جزييات بيشتر طرح مانور، يگان‌ها، كار شناسايي وضعيت دشمن در منطقه و آماده‌سازي منطقه و نيروها آغاز شد.اگر چه آماده‌سازي منطقه و حضور نيروها در محورهاي عمليات به دليل شرايط سخت منطقه به آهستگي صورت گرفت و شرايط مطلوب فراهم نشد، اما با وجود مشكلات فراوان، يگان‌ها در ‪ ۲۵دي ‪ ۱۳۶۶آماده انجام عمليات شدند.تحرك نيروهاي خودي در منطقه فاو و اجراي عمليات بزرگ سالانه در منطقه جنوب، سبب شد تا دشمن توجه ذهني و تمركز نيروهاي خود را به منطقه جنوب معطوف كند.. وضعيت فصلي در منطقه شمال غرب نيز به گونه‌اي بود كه دشمن با توجه به سوابق عمليات‌هاي پيشين رزمندگان اسلام در اين منطقه، امكان عمليات جدي و گسترده را پيش‌بيني نكرد. در مجموع، اين عوامل منجر به غافلگيري دشمن شد. حتي پس از اجراي مرحله نخست عمليات، دشمن همچنان از انتقال نيروي متناسب با اين عمليات به منطقه امتناع كرد. فقط پس از آغاز مرحله دوم عمليات و با پيشروي به سمت اصلي تلاش‌هاي ايران، دشمن در اين منطقه حضور پيدا كرد و تدريجا به انتقال يگان‌هاي جديد و يگان‌هاي احتياط سپاه يكم و سپاه دوم و همچنين دو تيپ ‪ ۶۶و ‪ ۶۸نيروي مخصوص از لشكر گارد، اقدام كرد.نيروهاي دشمن كه از ابتدا تا انتهاي عمليات به منطقه وارد شدند مجموعا ‪ ۸تيپ و ‪ ۴گردان بودند.به رغم مشكلات بسياري كه براي اجراي عمليات در فصل سرما و يخبندان و در ميان ارتفاعات صعب‌العبور وجود داشت، تلاشهاي وسيعي به منظور فراهم‌سازي مقدمات عمليات انجام‌گرفت.همچنين علاوه بر اقدامات شناسايي و طرح‌ريزي عمليات، فعاليت‌هاي گسترده‌اي براي باز نگاه داشتن جاده‌ها در مقابل ريزش برف انجام شد علاوه به اين براي تردد نيروهاي لشكرهاي ‪ ۱۰و ‪ ۳۱در محور "قميش"، روي رودخانه "قلعه‌چولان" پلي نصب شد.سرانجام پس از استقرار نيروها، عمليات بيت‌المقدس دو در ساعت يك و پانزده دقيقه بامداد ‪ ۲۵دي ماه سال ‪ ۶۶با رمز "يا زهراسلام‌الله عليها" آغاز شد.ابتدا يگان‌هاي قرارگاه "نجف" و سپس نيروهاي قرارگاه "قدس" در سه محور "ويولان"، "دشت هرمدان" و ارتفاع "قميش" وارد عمل شدند. نتايج عمليات در شب نخست به شرح زير بود:لشكر ‪ ۳۲انصار در محور "ماووت" تحت امر قرارگاه "قدس" براي تصرف يال‌هاي انتهايي "قشن" وارد عمل شد. اهميت تصرف و پاكسازي و تامين اين منطقه به دليل فراهم‌سازي امكان عبور يگان‌هاي بعدي به سمت ارتفاع "آمدين" بود. پيچيدگي و استحكامات موجود در منطقه سبب شد تا ادامه عمليات در اين محور به شب بعد موكول شود.لشكر ‪ ۳۱عاشورا روي ارتفاع "قميش" وارد عمل شد و با استفاده از راهكار لشكر ‪ ۱۰سيدالشهداء(ع) پيشروي كرد، طوري كه قبل از روشن شدن هوا، مواضع دشمن در اين محور سقوط كرد.لشكر شش پاسداران نيمي از ارتفاع "ويولان" را تصرف كرد. علت اصلي عدم تصرف كامل اين ارتفاع، وجود برف زياد و مشكل تردد نيروها بود.لشكر پنج نصر، تيپ ‪ ۳۵امام‌حسن (ع) و تيپ ‪ ۱۸الغدير "دشت هرمدان" را تا ساعت ‪ ۹صبح پاكسازي كردند.ارتفاع "قميش" در محور لشكر ‪ ۱۰به طور كامل تصرف شد و در سمت لشكر ‪۳۱ قله اصلي آن تصرف نشد و الحاق كامل ايجاد نشد.مجموعا، در شب نخست، به‌رغم مشكلاتي كه در تردد نيروها در ميان برف و كوهستان و در مسيرهاي طولاني وجود داشت، بخش عمده اهداف مورد نظر تامين شد.با روشن شدن هوا عمليات همچنان ادامه يافت. نيروهاي دشمن كه در محاصره قرار گرفته بودند، بعضا براي فرار به ميان برف‌ها مي‌رفتند كه جز مرگ يا اسارت سرانجام ديگري نداشت.در مجموع، عكس‌العمل جدي و قابل توجهي از دشمن مشاهده نشد و همين امر نشانه غافلگيري دشمن نيز بود. در نتيجه تدبير فرماندهي قرارگاه نجف براي ورود به تنگه "قميش" و پشت سرگذاشتن مواضع دشمن، نيروهاي تحت امر اين قرارگاه با يك خيز نسبتا بلند وارد تنگه شدند و بدين ترتيب مواضع دشمن در پشت ارتفاع "قميش" از سمت دهكده، متزلزل شد.ضمن اينكه نيروهاي لشكر "عاشورا" نيز قبل از ورود نيروهاي قرارگاه "نجف" به داخل تنگه، قله اصلي ارتفاع "قميش" را تصرف كردند و در نتيجه نيروهاي خودي به طور كامل به اين منطقه مسلط شدند.موقعيت جديد نيروهاي خودي در منطقه تنگه "قميش" و تاثيرات ناشي از اين وضعيت، منجر به افزايش حساسيت دشمن و در نتيجه افزايش فشار قواي عراقي براي بازپس‌گيري منطقه شد.پس از اين مرحله موفقيت‌آميز، لازمه تداوم عمليات تصرف ارتفاعات "دولبشك" و "الاغلو" بود كه بدين وسيله امكان پيشروي به سمت ارتفاعات "موكبه" و "قيوان" فراهم شود.با گذشت زمان و تداوم عمليات نيروهاي خودي در شب‌ها و روزهاي بعد، در اوضاع جوي بسيار نامساعد و افزايش تدريجي حضور نيروهاي دشمن و فشار آنها، ادامه عمليات ضرورتا نياز به توان بيشتري داشت و اين امر فقط با كسب زمان براي بازسازي يگان‌ها امكان‌پذير بود. بنابراين، نيروها در محورهاي مختلف به تثبيت منطقه تصرف شده اقدام كردند. در اين عمليات، ضمن تصرف ارتفاعات "آمدين"، "ويولان"، "گوجار"، "قميش"، "تپه‌سوزني" و "گرده شيلان"، امكان تردد نيروهاي قرارگاه رمضان به مناطقه آزاد شده در داخل خاك عراق فراهم شد. در اين ميان، مجموعا بيش از ‪ ۷۰درصد از اهداف عمليات تامين شد.در اين عمليات بيش از پنج هزار نفر از نيروهاي دشمن كشته و زخمي و بين ‪ ۵۰تا ‪ ۱۰۰درصد يگان‌هاي درگير دشمن در منطقه منهدم شد. غنايم به دست‌آمده در اين عمليات نيز قابل توجه بود
مطلب بعدی »